10 điều nên biết về bệnh sốt xuất huyết Dengue

   0   0  
  • gplus
  • pinterest
Dưới đây là một số khuyến cáo của bác sĩ Cấp về nhận diện, cách phòng tránh và điều trị khi bị mắc dịch sốt xuất huyết.
10 điều nên biết về bệnh sốt xuất huyết Dengue
Con đường lây truyền bệnh sốt xuất huyết Dengue
Theo ThS.BS Nguyễn Trung Cấp, Trưởng khoa Cấp cứu BV Nhiệt đới T.Ư, hiện nay vẫn còn nhiều người có những nhận thức không đúng về bệnh sốt xuất huyết Dengue dẫn đến những hậu quả khôn lường cho tính mạng.

1. Sốt xuất huyết Dengue là gì?

Bệnh sốt xuất huyết Dengue (SXHD) là bệnh nhiễm vi rút cấp tính do vi rút Dengue gây ra. Bệnh có thể gây ra dịch lớn với nhiều người mắc, gây ảnh hưởng lớn về kinh tế - xã hội. Những trường hợp bệnh nặng có thể gây tử vong, đặc biệt là với trẻ em.

2. Dịch SXHD thường xảy ra vào thời gian nào?

Bệnh SXHD thường tăng nhiều vào các tháng mùa mưa, có nhiệt độ trung bình cao. Ở nước ta, khu vực miền nam và miền trung bệnh xuất hiện quanh năm, ở miền bắc và Tây Nguyên bệnh thường xảy ra từ tháng 4 đến tháng 11. Cứ khoảng 3-5 năm một lần lại có một vụ dịch SXHD lớn hơn xảy ra, điều này có thể liên quan đến chu kỳ thay đổi của khí hậu làm tăng nhiệt độ và mức độ mưa.

3. Bệnh sốt xuất huyết Dengue lây truyền ra sao. Chăm sóc người bệnh SXH có thể bị lây bệnh không?

Bệnh sốt xuất huyết dengue lây truyền qua muỗi đốt. Muỗi vằn (Aedes) hút máu người bị bệnh sau đó mang vi rút, khi chúng đốt người lành sẽ lây truyền vi rút Degue sang người cho lành.

Bệnh SXHD không lây truyền qua tiếp xúc trực tiếp, nên chăm sóc người bệnh SXH không bị lây. Tuy nhiên, cần lưu ý tránh để muỗi đốt vì muỗi có thể truyền bệnh từ người bệnh sang người lành.

4. Nhận diện loại muỗi có thể truyền bệnh SXHD như thế nào?

Có nhiều loài muỗi có khả năng truyền bệnh SXH. Ở Việt Nam có hai loài muỗi chính truyền bệnh này đó là Aedes aegypti và Aedes albopictus. Đây là loài muỗi nhỏ, màu đen hoặc hơi nâu đen.

Trên thân mình và chân có các vằn trắng, ưa thích hút máu người. Muỗi hoạt động trong môi trường ánh sáng yếu. Chúng thường tăng cường đốt người vào buổi sáng sớm và chiều tà hoặc hoạt động cả ngày trong những căn phòng thiếu ánh sáng.

Muỗi trưởng thành thường trú đậu ở các xó tối trong nhà, thích đẻ trứng ở những vật chứa nước sạch trong khu dân cư như các vũng nước mưa, các mảnh vỡ, vỏ lon, vỏ chai đọng nước, thậm chí cả trong những lọ hoa, chum vại, bể nước.

5. Người đã từng mắc bệnh SXHD có thể mắc lại không?

Hiện có bốn típ vi rút Dengue gây bệnh SXHD là D1, D2, D3, D4. Khi người bệnh nhiễm vi rút lần đầu thường bệnh nhẹ và có miễn dịch với típ đó. nhưng khi tái nhiễm típ vi rút khác thì bệnh có thể diễn biến nặng hơn thành sốt xuất huyết Dengue.

6. Biểu hiện của SXHD là gì?

Sau khi bị muỗi truyền vi rút 3-6 ngày, người bệnh có thể xuất hiện các biểu hiện khác nhau theo từng giai đoạn:

Giai đoạn 1: Nhiễm vi rút huyết, thường kéo dài 2-5 ngày. Bệnh nhân sốt cao liên tục, đau đầu, đau mỏi người, đau nhức vùng hốc mắt, có thể đau họng, buồn nôn hoặc tiêu chảy. Các biểu hiện này không đặc hiệu và cũng tương tự như các sốt vi rút khác. Người bệnh có thể chỉ cần uống thuốc hạ sốt, uống dung dịch oresol tăng cường ăn hoa quả, bổ xung vitamin và có thể điều trị theo đơn tại nhà.

Nếu mới nhiễm vi rút Dengue lần đầu bệnh tự khỏi sẽ sau 7-8 ngày. Nếu người bệnh tái nhiễm vi rút Dengue type khác, bệnh sẽ diến biến nặng thành SXHD với các giai đoạn tiếp theo.

Giai đoạn 2: Tăng thấm thành mạch và giảm tiểu cầu kéo dài 2-3 ngày. Đây là giai đoạn nguy hiểm của bệnh. Người bệnh nên điều trị tại bệnh viện. Bệnh nhân đỡ sốt nhưng có tình trạng giảm tiểu cầu trong máu và tăng tính thấm thành mạch gây thoát dịch và cô đặc máu.

Người bệnh có thể xuất hiện các nốt chấm xuất huyết dưới da, chảy máu cam, chảy máu chân răng, rong kinh hoặc kinh nguyệt bất thường. Nếu tiểu cầu hạ quá nhiều có thể dẫn đến chảy máu ồ ạt. Nếu thoát dịch và cô đặc máu nhiều có thể dẫn đến sốc Dengue rất nguy hiểm.

Tùy thuộc tình trạng thoát dịch, hạ tiểu cầu nhiều hay ít mà thầy thuốc quyết định việc bệnh nhân có cần truyền dịch, truyền máu hay không.

Giai đoạn 3: Tái hấp thu dịch và hồi phục tiểu cầu. Sau khi thoát dịch 24 - 48 giờ, cơ thể sẽ tái hấp thu dịch lại. Giai đoạn này không nên truyền dịch vì có thể gây quá tải dịch. Trong giai đoạn này tiểu cầu bệnh nhân bắt đầu hồi phục dần.

7. Làm thế nào để phân biệt với sốt do vi rút khác?

Trong giai đoạn nhiễm vi rút huyết, biểu hiện của SXHD không khác nhiều so với các bệnh sốt vi rút khác. Trong mùa dịch SXHD nếu xuất hiện sốt, đau đầu nhiều, người bệnh nên đến cơ sở y tế khám để phát hiện bệnh và xử lý kịp thời nếu có dấu hiệu diễn biến nặng.

Xét nghiệm quan trọng nhất để hỗ trợ điều trị SXHD là xét nghiệm công thức máu. Nó giúp thầy thuốc quyết định có cần truyền dịch, truyền máu hay không, số lượng cần truyền bao nhiêu. Xét nghiệm này có thể thực hiện được ở tất cả các bệnh viện và hầu hết các phòng khám khu vực.

8. SXHD có thể điều trị ở đâu?

Giai đoạn 1 của bệnh SXH, biểu hiện và xử trí tương tự sốt vi rút thông thường nên người bệnh có thể điều trị ngoại trú theo đơn. Giai đoạn 2 là giai đoạn có thể có nhiều biến chứng nặng nên người bệnh nên đến cơ sở y tế để điều trị.

Sốt xuất huyết hoàn toàn có thể điều trị ở các tuyến cơ sở. Chỉ những trường hợp có biến chứng nặng như sốc Dengue gây suy đa tạng, hạ tiểu cầu gây chảy máu hoặc đe dọa chảy máu nghiêm trọng mới cần điều trị tại các tuến y tế cao hơn.

9. Những điểm gì cần lưu ý đặc biệt khi bị mắc sốt xuất huyết?

Các biến chứng nặng của SXH thưởng xảy ra ở giai đoạn 2. Mặc dù lúc này bệnh nhân đã đỡ sốt nhưng vẫn không được chủ quan mà cần đến cơ sở y tế khám và xét nghiệm máu hàng ngày.

Nếu người bệnh có các dấu hiệu đe dọa: Mệt lả, nôn hoặc buồn nôn liên tục, bứt rứt vật vã, chảy máu chân răng, chảy máu cam hoặc kinh nguyệt kéo dài, ở trẻ nhỏ có thể có li bì, bỏ bú, đái ít tay chân lạnh cần phải đưa ngay đến bệnh viện để được cấp cứu kịp thời.

10. Phòng ngừa SXHD bằng cách nào?

Để phòng tránh SXHD, cần tránh bị muỗi đốt. Phòng tránh cá nhân bằn cách diệt muỗi trong nhà, nằm màn, mặc quần áo dài tay sử dụng hương muỗi hoặc các hóa chất xua đuổi côn trùng.

Phòng bệnh cho tập thể bằng cách bảo đảm vệ sinh môi trường, diệt ấu trùng muỗi (loăng quăng) bằng cách thả cá, làm lưới đậy cho những chum, bể nước, loại bỏ các vật dụng, mảnh vỡ đọng nước. Khơi thông các vũng nước đọng và phun thuốc diệt muối nếu môi trường có quá nhiều muỗi trưởng thành.

Theo ThS.BS Nguyễn Trung Cấp - Nhân Dân
Khám bệnh, tư vấn sức khỏe miễn phí

Tag :

  • gplus
  • pinterest
Bình luận (0)
Đánh giá:

10 điều nên biết về bệnh sốt xuất huyết Dengue

Dưới đây là một số khuyến cáo của bác sĩ Cấp về nhận diện, cách phòng tránh và điều trị khi bị mắc dịch sốt xuất huyết.


10 dieu nen biet ve benh sot xuat huyet Dengue


Duoi day la mot so khuyen cao cua bac si Cap ve nhan dien, cach phong tranh va dieu tri khi bi mac dich sot xuat huyet.


Con duong lay truyen benh sot xuat huyet Dengue
Theo ThS.BS Nguyen Trung Cap, Truong khoa Cap cuu BV Nhiet doi T.U, hien nay van con nhieu nguoi co nhung nhan thuc khong dung ve benh sot xuat huyet Dengue dan den nhung hau qua khon luong cho tinh mang.

1. Sot xuat huyet Dengue la gi?

Benh sot xuat huyet Dengue (SXHD) la benh nhiem vi rut cap tinh do vi rut Dengue gay ra. Benh co the gay ra dich lon voi nhieu nguoi mac, gay anh huong lon ve kinh te - xa hoi. Nhung truong hop benh nang co the gay tu vong, dac biet la voi tre em.

2. Dich SXHD thuong xay ra vao thoi gian nao?

Benh SXHD thuong tang nhieu vao cac thang mua mua, co nhiet do trung binh cao. O nuoc ta, khu vuc mien nam va mien trung benh xuat hien quanh nam, o mien bac va Tay Nguyen benh thuong xay ra tu thang 4 den thang 11. Cu khoang 3-5 nam mot lan lai co mot vu dich SXHD lon hon xay ra, dieu nay co the lien quan den chu ky thay doi cua khi hau lam tang nhiet do va muc do mua.

3. Benh sot xuat huyet Dengue lay truyen ra sao. Cham soc nguoi benh SXH co the bi lay benh khong?

Benh sot xuat huyet dengue lay truyen qua muoi dot. Muoi van (Aedes) hut mau nguoi bi benh sau do mang vi rut, khi chung dot nguoi lanh se lay truyen vi rut Degue sang nguoi cho lanh.

Benh SXHD khong lay truyen qua tiep xuc truc tiep, nen cham soc nguoi benh SXH khong bi lay. Tuy nhien, can luu y tranh de muoi dot vi muoi co the truyen benh tu nguoi benh sang nguoi lanh.

4. Nhan dien loai muoi co the truyen benh SXHD nhu the nao?

Co nhieu loai muoi co kha nang truyen benh SXH. O Viet Nam co hai loai muoi chinh truyen benh nay do la Aedes aegypti va Aedes albopictus. Day la loai muoi nho, mau den hoac hoi nau den.

Tren than minh va chan co cac van trang, ua thich hut mau nguoi. Muoi hoat dong trong moi truong anh sang yeu. Chung thuong tang cuong dot nguoi vao buoi sang som va chieu ta hoac hoat dong ca ngay trong nhung can phong thieu anh sang.

Muoi truong thanh thuong tru dau o cac xo toi trong nha, thich de trung o nhung vat chua nuoc sach trong khu dan cu nhu cac vung nuoc mua, cac manh vo, vo lon, vo chai dong nuoc, tham chi ca trong nhung lo hoa, chum vai, be nuoc.

5. Nguoi da tung mac benh SXHD co the mac lai khong?

Hien co bon tip vi rut Dengue gay benh SXHD la D1, D2, D3, D4. Khi nguoi benh nhiem vi rut lan dau thuong benh nhe va co mien dich voi tip do. nhung khi tai nhiem tip vi rut khac thi benh co the dien bien nang hon thanh sot xuat huyet Dengue.

6. Bieu hien cua SXHD la gi?

Sau khi bi muoi truyen vi rut 3-6 ngay, nguoi benh co the xuat hien cac bieu hien khac nhau theo tung giai doan:

Giai doan 1: Nhiem vi rut huyet, thuong kéo dai 2-5 ngay. Benh nhan sot cao lien tuc, dau dau, dau moi nguoi, dau nhuc vung hoc mat, co the dau hong, buon non hoac tieu chay. Cac bieu hien nay khong dac hieu va cung tuong tu nhu cac sot vi rut khac. Nguoi benh co the chi can uong thuoc ha sot, uong dung dich oresol tang cuong an hoa qua, bo xung vitamin va co the dieu tri theo don tai nha.

Neu moi nhiem vi rut Dengue lan dau benh tu khoi se sau 7-8 ngay. Neu nguoi benh tai nhiem vi rut Dengue type khac, benh se dien bien nang thanh SXHD voi cac giai doan tiep theo.

Giai doan 2: Tang tham thanh mach va giam tieu cau kéo dai 2-3 ngay. Day la giai doan nguy hiem cua benh. Nguoi benh nen dieu tri tai benh vien. Benh nhan do sot nhung co tinh trang giam tieu cau trong mau va tang tinh tham thanh mach gay thoat dich va co dac mau.

Nguoi benh co the xuat hien cac not cham xuat huyet duoi da, chay mau cam, chay mau chan rang, rong kinh hoac kinh nguyet bat thuong. Neu tieu cau ha qua nhieu co the dan den chay mau o at. Neu thoat dich va co dac mau nhieu co the dan den soc Dengue rat nguy hiem.

Tuy thuoc tinh trang thoat dich, ha tieu cau nhieu hay it ma thay thuoc quyet dinh viec benh nhan co can truyen dich, truyen mau hay khong.

Giai doan 3: Tai hap thu dich va hoi phuc tieu cau. Sau khi thoat dich 24 - 48 gio, co the se tai hap thu dich lai. Giai doan nay khong nen truyen dich vi co the gay qua tai dich. Trong giai doan nay tieu cau benh nhan bat dau hoi phuc dan.

7. Lam the nao de phan biet voi sot do vi rut khac?

Trong giai doan nhiem vi rut huyet, bieu hien cua SXHD khong khac nhieu so voi cac benh sot vi rut khac. Trong mua dich SXHD neu xuat hien sot, dau dau nhieu, nguoi benh nen den co so y te kham de phat hien benh va xu ly kip thoi neu co dau hieu dien bien nang.

Xét nghiem quan trong nhat de ho tro dieu tri SXHD la xét nghiem cong thuc mau. No giup thay thuoc quyet dinh co can truyen dich, truyen mau hay khong, so luong can truyen bao nhieu. Xét nghiem nay co the thuc hien duoc o tat ca cac benh vien va hau het cac phong kham khu vuc.

8. SXHD co the dieu tri o dau?

Giai doan 1 cua benh SXH, bieu hien va xu tri tuong tu sot vi rut thong thuong nen nguoi benh co the dieu tri ngoai tru theo don. Giai doan 2 la giai doan co the co nhieu bien chung nang nen nguoi benh nen den co so y te de dieu tri.

Sot xuat huyet hoan toan co the dieu tri o cac tuyen co so. Chi nhung truong hop co bien chung nang nhu soc Dengue gay suy da tang, ha tieu cau gay chay mau hoac de doa chay mau nghiem trong moi can dieu tri tai cac tuen y te cao hon.

9. Nhung diem gi can luu y dac biet khi bi mac sot xuat huyet?

Cac bien chung nang cua SXH thuong xay ra o giai doan 2. Mac du luc nay benh nhan da do sot nhung van khong duoc chu quan ma can den co so y te kham va xét nghiem mau hang ngay.

Neu nguoi benh co cac dau hieu de doa: Met la, non hoac buon non lien tuc, but rut vat va, chay mau chan rang, chay mau cam hoac kinh nguyet kéo dai, o tre nho co the co li bi, bo bu, dai it tay chan lanh can phai dua ngay den benh vien de duoc cap cuu kip thoi.

10. Phong ngua SXHD bang cach nao?

De phong tranh SXHD, can tranh bi muoi dot. Phong tranh ca nhan ban cach diet muoi trong nha, nam man, mac quan ao dai tay su dung huong muoi hoac cac hoa chat xua duoi con trung.

Phong benh cho tap the bang cach bao dam ve sinh moi truong, diet au trung muoi (loang quang) bang cach tha ca, lam luoi day cho nhung chum, be nuoc, loai bo cac vat dung, manh vo dong nuoc. Khoi thong cac vung nuoc dong va phun thuoc diet muoi neu moi truong co qua nhieu muoi truong thanh.

Theo ThS.BS Nguyen Trung Cap - Nhan Dan
Kham benh, tu van suc khoe mien phi
RẤT NHIỀU SẢN PHẨM

DANH BẠ PHONG PHÚ

Đa dạng hàng trăm ngàn thuốc

CÁC THƯƠNG HIỆU NỔI TIẾNG

ĐỊA CHỈ NHÀ THUỐC

Chi tiết từng ngõ, phố, quận, huyện

TIN TỨC CẬP NHẬT

TIN SỨC KHỎE HỮU ÍCH

Các tin y tế cập nhật liên tục

HỖ TRỢ NHANH CHÓNG

HỖ TRỢ NHANH CHÓNG

Tư vẫn miễn phí, nhiệt tình

Giá Thuốc www.giathuoc.vn Hà Nội, Việt Nam 123 ABC VN-HN 10000 VN ‎0912121212
>