Nấm độc ở Việt Nam và cách xử trí

   0   0  
  • gplus
  • pinterest
So với các loại ngộ độc khác, ngộ độc nấm xảy ra ít hơn về số ca, nhưng tỷ lệ tử vong lại rất cao.
Nấm độc ở Việt Nam và cách xử trí

Theo các bác sĩ, ngộ độc nấm xảy ra quanh năm nhưng nhiều nhất là vào mùa xuân. Các vụ ngộ độc do ăn phải nấm độc thường xuyên xảy ra ở các tỉnh có nhiều rừng, bà con vùng cao đồng bào dân tộc ít người, dân trí thấp, đời sống còn nhiều khó khăn như Hà Giang, Thái Nguyên, Hòa Bình, Lai Châu, Kon Tum... và thường để lại hậu quả nặng nề. Có trường hợp trong một gia đình, cả gia đình bị ngộ độc và tử vong nhiều người.


Mặc dù nhân viên y tế, phương tiện truyền thông đã nhiều lần tuyên truyền, thông tin đến người dân nhưng họ vẫn chủ yếu dựa vào kinh nghiệm để phân biệt nấm độc, nấm không độc nên dẫn đến tình trạng ngộ độc rất đáng tiếc. Vì thực tế thì trong phần lớn các trường hợp, việc xác định nấm và độc tố là rất khó. Độc tố nằm trong toàn bộ cây nấm (mũ, phiến, vòng, cuống, bao gốc nấm). Độc tố có thể thay đổi theo mùa, trong quá trình sinh trưởng của nấm, trong môi trường đất đai, khí hậu, vì thế hằng năm vẫn xảy ra nhiều trường hợp ngộ độc nấm gây hậu quả nghiêm trọng tới sức khỏe.


Nấm độc ở Việt Nam và cách xử trí

Các chuyên gia khuyến cáo người dân nên ăn nấm lành được nuôi trồng, có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng như nấm rơm


Nhận dạng một số loại nấm độc


Ở nước ta có khoảng 50-100 loài nấm độc. Các dấu hiệu nhận diện nấm độc là nấm có đủ: mũ, phiến nấm, cuống, vòng cuống và bao gốc; bên trong thân cây nấm màu hồng nhạt, mũ nấm màu đỏ có vảy trắng, sợi nấm phát sáng trong đêm là nấm độc. Bộ phận độc nằm trong toàn bộ thể quả nấm (mũ, phiến, vòng, cuống, bao gốc nấm), độc tố thay đổi theo mùa, trong quá trình sinh trưởng của nấm, trong môi trường đất đai, khí hậu.


Nấm độc tán trắng (Amanita verna) rất độc, có các amanitin (amatoxin) có độc tính cao. Loại nấm này mọc thành từng cụm hoặc đơn chiếc trên mặt đất trong rừng và một số nơi khác... Mũ nấm màu trắng, bề mặt mũ nhẵn bóng, lúc non đầu tròn hình trứng, mũ nấm đính chặt vào cuống. Khi trưởng thành, mũ nấm phẳng với đường kính khoảng 5-10 cm.


Khi già mép mũ có thể cụp xuống. Phiến nấm màu trắng, cuống nấm màu trắng, có vòng dạng màng ở đoạn trên gần sát với mũ. Chân cuống phình dạng củ và có bao gốc hình đài hoa. Thịt nấm mềm, màu trắng, mùi thơm dịu.


Nấm độc trắng hình nón (Amanita virosa) có độc tính cao, nhìn gần giống nấm độc tán trắng. Mọc thành từng cụm hoặc đơn chiếc trên mặt đất trong rừng và một số nơi khác... Mũ nấm màu trắng, bề mặt nhẵn bóng, mũ nấm lúc non đầu tròn hình trứng, mép khum đính chặt vào cuống. Khi trưởng thành, mũ nấm thường khum hình nón với đường kính khoảng 4-10 cm. Phiến nấm màu trắng. Cuống nấm màu trắng, có vòng dạng màng ở đoạn trên gần sát với mũ. Chân cuống phình dạng củ và có bao gốc hình đài hoa. Thịt nấm mềm, màu trắng, mùi khó chịu.


Nấm mũ khía nâu xám (Inocybe fastigiata hoặc Inocybe rimosa) có độc tố chính là muscarin. Loại nấm này thường mọc trên mặt đất trong rừng, nơi có nhiều lá cây mục nát và một số nơi khác... Mũ nấm hình nón đến hình chuông, đỉnh nhọn, có các sợi tơ màu từ vàng đến nâu tỏa ra từ đỉnh mũ xuống mép mũ nấm. Khi già, mép mũ nấm bị xẻ ra thành các tia riêng rẽ; đường kính mũ nấm 2-8 cm. Phiến nấm lúc non màu hơi trắng gắn chặt vào cuống nấm và khi già có màu xám hoặc nâu tách rời khỏi cuống nấm. Cuống nấm màu từ hơi trắng đến vàng nâu dài 3-9 cm, không có vòng cuống. Thịt nấm màu trắng.


Nấm ô tán trắng phiến xanh (Chlorophyllum molybdites) có độc tính thấp, chủ yếu gây rối loạn tiêu hóa. Loại nấm này mọc thành từng cụm hoặc đơn chiếc ở ven chuồng trâu, chuồng bò, trên bãi cỏ, ruộng ngô và một số nơi khác... Mũ nấm lúc còn non hình bán cầu dài, màu vàng nhạt, có các vảy nhỏ màu nâu nhạt hoặc xám nhạt. Khi trưởng thành, mũ nấm hình ô hoặc trải phẳng, màu trắng, đường kính mũ khoảng 5-15 cm. Trên bề mặt mũ nấm có các vảy mỏng màu nâu bẩn, vảy dày dần về đỉnh mũ. Phiến nấm (mặt dưới mũ nấm) lúc non có màu trắng, lúc già có ánh màu xanh nhạt hoặc xanh xám, nấm càng già màu xanh càng rõ. Cuống nấm màu từ trắng đến nâu hoặc xám, có vòng ở đoạn trên gần sát với mũ. Chân cuống không phình dạng củ và không có bao gốc; dài 10-30 cm. Thịt nấm màu trắng.


Xử trí đúng và phòng ngừa ngộ độc nấm

Để nâng cao nhận thức của người dân, giảm số ca ngộ độc nấm, Cục An toàn thực phẩm - Bộ Y tế đã khuyến cáo người dân cách xử trí và dự phòng ngộ độc nấm như sau:


Ngay khi có triệu chứng ngộ độc nấm ngay lập tức phải gây nôn, rồi chuyển nạn nhân đi cấp cứu ở trung tâm y tế gần nhất để chữa trị kịp thời: rửa dạ dày, cho uống than hoạt tính sớm. Đưa cả những người cùng ăn nấm dù chưa có biểu hiện triệu chứng đến cơ sở y tế. Mang mẫu nấm còn lại hoặc thức ăn chế biến từ nấm còn lại mang tới cơ sở y tế để sơ bộ xác định loài nấm.


Để phòng ngộ độc nấm, chỉ sử dụng khi biết chắc chắn nấm ăn được. Tuyệt đối không được ăn nấm lạ, nấm hoang dại kể cả nấm màu trắng, nấm có đủ các phần của thể quả... Không ăn thử nấm, dứt khoát loại bỏ nấm khi còn nghi ngờ. Không hái nấm non chưa xòe mũ vì chưa bộc lộ hết đặc điểm cấu tạo khó nhận dạng nấm độc. Nấm tươi ăn được mới hái nên nấu ăn ngay, nếu để ôi, dập nát có thể hình thành độc tố mới gây ngộ độc. Không ăn nấm đã bị thối rữa, ôi thiu.


Điều lưu ý, nếu nghi ngờ ngộ độc nấm, cần xác định thời gian từ lúc ăn nấm đến lúc có triệu chứng ngộ độc nấm: nếu dưới 6 tiếng, điều trị ở xã, huyện; nếu hơn 6 tiếng, gửi bệnh nhân lên bệnh viện tỉnh nơi có điều kiện lọc máu.


Triệu chứng khi ăn phải nấm độc

Người bệnh buồn nôn, khó chịu, nôn ra thức ăn lẫn máu; đau bụng từng cơn, có khi đau dữ dội, đi ngoài nhiều lần có mùi tanh hôi, đôi khi lợn cợn máu; toàn thân mệt mỏi, thân nhiệt hạ, khát nước, có khi nổi mẩn ngứa, trụy mạch, tụt huyết áp, người tái xanh; khó thở, phế quản bị co thắt; nếu ngộ độc nặng (khi ăn phải nấm có chất độc muscarin) thì biểu hiện nhanh sau khi ăn, rối loạn thần kinh, co giật, mê sảng hoặc hôn mê, người tím tái, có thể tử vong trong vòng 2-3 giờ.


Theo Nguyễn Khánh - Sức khỏe và Đời sống
Khám bệnh, tư vấn sức khỏe miễn phí

Tag :

  • gplus
  • pinterest
Bình luận (0)
Đánh giá:

Nấm độc ở Việt Nam và cách xử trí

So với các loại ngộ độc khác, ngộ độc nấm xảy ra ít hơn về số ca, nhưng tỷ lệ tử vong lại rất cao.


Nam doc o Viet Nam va cach xu tri


So voi cac loai ngo doc khac, ngo doc nam xay ra it hon ve so ca, nhung ty le tu vong lai rat cao.


Theo cac bac si, ngo doc nam xay ra quanh nam nhung nhieu nhat la vao mua xuan. Cac vu ngo doc do an phai nam doc thuong xuyen xay ra o cac tinh co nhieu rung, ba con vung cao dong bao dan toc it nguoi, dan tri thap, doi song con nhieu kho khan nhu Ha Giang, Thai Nguyen, Hoa Binh, Lai Chau, Kon Tum... va thuong de lai hau qua nang ne. Co truong hop trong mot gia dinh, ca gia dinh bi ngo doc va tu vong nhieu nguoi.


Mac du nhan vien y te, phuong tien truyen thong da nhieu lan tuyen truyen, thong tin den nguoi dan nhung ho van chu yeu dua vao kinh nghiem de phan biet nam doc, nam khong doc nen dan den tinh trang ngo doc rat dang tiec. Vi thuc te thi trong phan lon cac truong hop, viec xac dinh nam va doc to la rat kho. Doc to nam trong toan bo cay nam (mu, phien, vong, cuong, bao goc nam). Doc to co the thay doi theo mua, trong qua trinh sinh truong cua nam, trong moi truong dat dai, khi hau, vi the hang nam van xay ra nhieu truong hop ngo doc nam gay hau qua nghiem trong toi suc khoe.


Nam doc o Viet Nam va cach xu tri

Cac chuyen gia khuyen cao nguoi dan nen an nam lanh duoc nuoi trong, co nguon goc xuat xu ro rang nhu nam rom


Nhan dang mot so loai nam doc


O nuoc ta co khoang 50-100 loai nam doc. Cac dau hieu nhan dien nam doc la nam co du: mu, phien nam, cuong, vong cuong va bao goc; ben trong than cay nam mau hong nhat, mu nam mau do co vay trang, soi nam phat sang trong dem la nam doc. Bo phan doc nam trong toan bo the qua nam (mu, phien, vong, cuong, bao goc nam), doc to thay doi theo mua, trong qua trinh sinh truong cua nam, trong moi truong dat dai, khi hau.


Nam doc tan trang (Amanita verna) rat doc, co cac amanitin (amatoxin) co doc tinh cao. Loai nam nay moc thanh tung cum hoac don chiec tren mat dat trong rung va mot so noi khac... Mu nam mau trang, be mat mu nhan bong, luc non dau tron hinh trung, mu nam dinh chat vao cuong. Khi truong thanh, mu nam phang voi duong kinh khoang 5-10 cm.


Khi gia mép mu co the cup xuong. Phien nam mau trang, cuong nam mau trang, co vong dang mang o doan tren gan sat voi mu. Chan cuong phinh dang cu va co bao goc hinh dai hoa. Thit nam mem, mau trang, mui thom diu.


Nam doc trang hinh non (Amanita virosa) co doc tinh cao, nhin gan giong nam doc tan trang. Moc thanh tung cum hoac don chiec tren mat dat trong rung va mot so noi khac... Mu nam mau trang, be mat nhan bong, mu nam luc non dau tron hinh trung, mép khum dinh chat vao cuong. Khi truong thanh, mu nam thuong khum hinh non voi duong kinh khoang 4-10 cm. Phien nam mau trang. Cuong nam mau trang, co vong dang mang o doan tren gan sat voi mu. Chan cuong phinh dang cu va co bao goc hinh dai hoa. Thit nam mem, mau trang, mui kho chiu.


Nam mu khia nau xam (Inocybe fastigiata hoac Inocybe rimosa) co doc to chinh la muscarin. Loai nam nay thuong moc tren mat dat trong rung, noi co nhieu la cay muc nat va mot so noi khac... Mu nam hinh non den hinh chuong, dinh nhon, co cac soi to mau tu vang den nau toa ra tu dinh mu xuong mép mu nam. Khi gia, mép mu nam bi xe ra thanh cac tia rieng re; duong kinh mu nam 2-8 cm. Phien nam luc non mau hoi trang gan chat vao cuong nam va khi gia co mau xam hoac nau tach roi khoi cuong nam. Cuong nam mau tu hoi trang den vang nau dai 3-9 cm, khong co vong cuong. Thit nam mau trang.


Nam o tan trang phien xanh (Chlorophyllum molybdites) co doc tinh thap, chu yeu gay roi loan tieu hoa. Loai nam nay moc thanh tung cum hoac don chiec o ven chuong trau, chuong bo, tren bai co, ruong ngo va mot so noi khac... Mu nam luc con non hinh ban cau dai, mau vang nhat, co cac vay nho mau nau nhat hoac xam nhat. Khi truong thanh, mu nam hinh o hoac trai phang, mau trang, duong kinh mu khoang 5-15 cm. Tren be mat mu nam co cac vay mong mau nau ban, vay day dan ve dinh mu. Phien nam (mat duoi mu nam) luc non co mau trang, luc gia co anh mau xanh nhat hoac xanh xam, nam cang gia mau xanh cang ro. Cuong nam mau tu trang den nau hoac xam, co vong o doan tren gan sat voi mu. Chan cuong khong phinh dang cu va khong co bao goc; dai 10-30 cm. Thit nam mau trang.


Xu tri dung va phong ngua ngo doc nam

De nang cao nhan thuc cua nguoi dan, giam so ca ngo doc nam, Cuc An toan thuc pham - Bo Y te da khuyen cao nguoi dan cach xu tri va du phong ngo doc nam nhu sau:


Ngay khi co trieu chung ngo doc nam ngay lap tuc phai gay non, roi chuyen nan nhan di cap cuu o trung tam y te gan nhat de chua tri kip thoi: rua da day, cho uong than hoat tinh som. Dua ca nhung nguoi cung an nam du chua co bieu hien trieu chung den co so y te. Mang mau nam con lai hoac thuc an che bien tu nam con lai mang toi co so y te de so bo xac dinh loai nam.


De phong ngo doc nam, chi su dung khi biet chac chan nam an duoc. Tuyet doi khong duoc an nam la, nam hoang dai ke ca nam mau trang, nam co du cac phan cua the qua... Khong an thu nam, dut khoat loai bo nam khi con nghi ngo. Khong hai nam non chua xoe mu vi chua boc lo het dac diem cau tao kho nhan dang nam doc. Nam tuoi an duoc moi hai nen nau an ngay, neu de oi, dap nat co the hinh thanh doc to moi gay ngo doc. Khong an nam da bi thoi rua, oi thiu.


Dieu luu y, neu nghi ngo ngo doc nam, can xac dinh thoi gian tu luc an nam den luc co trieu chung ngo doc nam: neu duoi 6 tieng, dieu tri o xa, huyen; neu hon 6 tieng, gui benh nhan len benh vien tinh noi co dieu kien loc mau.


Trieu chung khi an phai nam doc

Nguoi benh buon non, kho chiu, non ra thuc an lan mau; dau bung tung con, co khi dau du doi, di ngoai nhieu lan co mui tanh hoi, doi khi lon con mau; toan than met moi, than nhiet ha, khat nuoc, co khi noi man ngua, truy mach, tut huyet ap, nguoi tai xanh; kho tho, phe quan bi co that; neu ngo doc nang (khi an phai nam co chat doc muscarin) thi bieu hien nhanh sau khi an, roi loan than kinh, co giat, me sang hoac hon me, nguoi tim tai, co the tu vong trong vong 2-3 gio.


Theo Nguyen Khanh - Suc khoe va Doi song
Kham benh, tu van suc khoe mien phi
RẤT NHIỀU SẢN PHẨM

DANH BẠ PHONG PHÚ

Đa dạng hàng trăm ngàn thuốc

CÁC THƯƠNG HIỆU NỔI TIẾNG

ĐỊA CHỈ NHÀ THUỐC

Chi tiết từng ngõ, phố, quận, huyện

TIN TỨC CẬP NHẬT

TIN SỨC KHỎE HỮU ÍCH

Các tin y tế cập nhật liên tục

HỖ TRỢ NHANH CHÓNG

HỖ TRỢ NHANH CHÓNG

Tư vẫn miễn phí, nhiệt tình

Giá Thuốc www.giathuoc.vn Hà Nội, Việt Nam 123 ABC VN-HN 10000 VN ‎0912121212