Thủng đường tiêu hóa - Một cấp cứu không trì hoãn

   0   0  
  • gplus
  • pinterest
- Thủng đường tiêu hóa là hiện tượng thành ống tiêu hóa bị thủng khiến cho các chất lỏng chứa bên trong chảy ra ngoài. Bị thủng ở một điểm nào đấy trên đường tiêu hóa là một sự việc rất trầm trọng và cần được cấp cứu ngoại khoa kịp thời.
Thủng đường tiêu hóa - Một cấp cứu không trì hoãn

Các vị trí tiêu hóa dễ bị tác động và nguyên nhân gây thủng đường tiêu hóa


Thực quản


Thủng thực quản là tập hợp các tổn thương tất cả các lớp của thành thực quản làm thông lòng thực quản với bên ngoài do các nguyên nhân khác nhau như vết thương, chấn thương và thủng thực quản tự phát. Thủng thực quản là một tổn thương ít gặp trong ngoại khoa nhưng lại là tổn thương thủng có tiên lượng nặng nhất trong các loại tổn thương thủng của ống tiêu hoá vì chẩn đoán thường muộn, điều trị còn khó khăn và tỷ lệ tử vong rất cao (20-30%) mặc dù hồi sức và điều trị phẫu thuật đã có rất nhiều tiến bộ.


Có nhiều nguyên nhân gây thủng thực quản với các cơ chế gây thủng khác nhau như do vết thương, chấn thương từ ngoài vào (vết thương, tai biến phẫu thuật) hoặc từ trong ra (nội soi, dị vật), hoặc vỡ thực quản tự phát do tăng áp lực đột ngột trong lòng làm xé rách thực quản hoặc là do các bệnh lý thực quản (ung thư thực quản).


Thủng thực quản có thể dẫn tới việc bị nhiễm khuẩn màng phổi hoặc làm rò ống phế quản và khí quản.


Dạ dày - tá tràng


Hiện tượng thủng ở đoạn dạ dày - tá tràng thường xảy ra khi có vết loét đang phát triển, làm cho người bệnh rất đau bụng như bị “dao đâm”, buồn nôn hoặc nôn ói, sốt ngày càng cao dẫn tới sự viêm phúc mạc. Nhiễm khuẩn do vi khuẩn gây nên (ví dụ vi khuẩn thương hàn) cũng làm thủng dạ dày, khoảng 5% bệnh nhân mắc phải. Bệnh có thể phát triển khi bệnh nhân đang trong giai đoạn hồi phục. Thủng tá tràng có thể xảy ra ngay ở tụy hoặc ở ruột làm cho bệnh nhân bị tiêu chảy, cần phải mổ cấp cứu ngay vì dịch vị là chất kích thích mạnh đối với màng bụng. Hội chứng viêm ruột ảnh hưởng đến các nội tạng, mặc dù hiếm gặp nhưng vẫn có thể gây thủng dạ dày.


Thủng ở dạ dày - ruột sẽ làm tràn chất lỏng chứa nhiều chất độc hại và vi khuẩn ra phúc mạc (màng bụng), làm viêm, loét hoặc thủng phúc mạc.


Đường ruột


Các hiện tượng thủng ruột non thường xảy ra trong các trường hợp: ruột non có khối u hoặc bị xoắn dẫn tới căng ruột và các mạch máu bị chèn ép, hiện tượng bị thiếu máu cục bộ, bị xơ vữa động mạch ở người già. Các chấn thương liên quan ngực hoặc bụng dưới (ví dụ như vết thương do dao). Trong trường hợp chấn thương sâu, ruột non thường bị dễ chấn thương nhất vì nó là nội tạng cuộn theo thành bụng và chiếm hầu hết diện tích khoang bụng. Ngoài ra, ruột non còn gắn với mạc treo và rất di động. Khi bị thủng, những chất lỏng trong ruột bị rò rỉ ra ngoài đều là nguyên nhân gây ra các chứng viêm, nhiễm màng bụng. Thủng ruột già (đại tràng) có thể do ruột đã có chỗ bị viêm, loét, bị tắc vì xoắn hoặc ung thư.


Thủng đường tiêu hóa rất nghiêm trọng và cần được cấp cứu ngoại khoa kịp thời.


Thủng đường tiêu hóa rất nghiêm trọng và cần được cấp cứu ngoại khoa kịp thời.


Sự hiện diện của các bệnh cơ hội - bao gồm bệnh loét đường tiêu hóa, chứng viêm ruột thừa cấp tính, viêm túi thừa cấp tính và viêm túi thừa Merkel. Thực ra chứng viêm ruột thừa cấp tính vẫn còn là một trong những nguyên nhân thông thường của thủng ruột ở bệnh nhân cao tuổi.


Tổn thương đường ruột liên quan đến nội soi - chấn thương có thể xảy ra với nội soi chụp mật tuỵ ngược dòng và nội soi đại tràng, đặt stent đường mật qua nội soi sai vị trí và sự dò mật của các stent đường mật vào ruột cũng có thể gây thủng ruột.


Ở bệnh nhân bị viêm ruột mạn tính, thủng ruột có thể xảy ra cùng với loét đại tràng cấp tính hoặc với bệnh nhân bị Crohn.


Thủng do thiếu máu đại tràng thứ cấp, như trong viêm đại tràng thiếu máu cục bộ.


Thủng ruột trong ổ bụng do khối u ác tính, ung thư hạch,  ung thư biểu mô thận di căn. Trong một số trường hợp là khối u lành tính (những người có tiền sử mô xơ niêm mạc ruột) nhưng vẫn gây thủng.


Xạ trị ung thư cổ tử cung và khối u ác tính trong ổ bụng, có thể ảnh hưởng gây tắc ruột và thủng ruột.


Sau khi cấy ghép thận, thủng đường tiêu hóa có thể xảy ra như là biến chứng. Trong những trường hợp này, thủng thường liên quan đến việc sử dụng liều cao thuốc ức chế miễn dịch, điều trị sử dụng  trong giai đoạn hậu phẫu sớm và lặp đi lặp lại.


Nuốt phải các hóa chất do vô tình hay cố ý có thể dẫn đến thủng ruột cấp tính và viêm phúc mạc. Vết thủng có thể xảy ra chậm 4 ngày sau khi tiếp xúc với acid.


Các xúc tác bên ngoài (như tăm xỉa răng) có thể gây thủng thực quản, dạ dày, ruột non, nhiễm trùng ổ bụng, viêm phúc mạc và nhiễm trùng huyết.


Tùy trường hợp, những hiện tượng thủng ruột có thể gây áp-xe, viêm màng bụng, rò ruột, rò bàng quang hoặc rò trực tràng.


Những hiện tượng thủng của một bộ phận nào đó trong bụng có thể có nguyên nhân từ chứng thiếu máu cục bộ tới sự nghẽn mạch ở ruột, thường dẫn tới sự viêm nhiễm màng bụng, chứng hoại tử ruột, dù có sự can thiệp của các bác sĩ phẫu thuật thì tiên lượng bệnh cũng ít khả quan.


Chữa trị thủng tiêu hóa


Trong hầu hết các trường hợp, phẫu thuật là cần thiết để đóng lỗ và điều trị tình trạng này. Các mục tiêu của phẫu thuật là: Để sửa chữa nguyên nhân gây ra viêm phúc mạc; Để loại bỏ bất kỳ hiện vật trong ổ bụng có thể gây ra phiền toái, chẳng hạn như phân, mật, thực phẩm…


Trong trường hợp hiếm, nếu lỗ thủng đã đóng, người bệnh có thể không phải phẫu thuật và chỉ cần điều trị nội khoa. Trường hợp xấu, đôi khi, một phần của ruột sẽ bị cắt bỏ. Nếu điều này được thực hiện, một hậu môn tạm thời được thực hiện để cho phép phân ra ngoài hoặc đổ vào một chiếc túi được gắn vào thành bụng.


Để điều trị kịp thời thủng tiêu hóa, khi thấy đau bụng dữ dội kèm các dấu hiệu mệt mỏi, sốt, lờ đờ, nôn, tiêu chảy lẫn máu… thì người bệnh cần đi khám để được điều trị kịp thời.


BS. HỮU HẠNH


Tag :

  • gplus
  • pinterest
Bình luận (0)
Đánh giá:

Thủng đường tiêu hóa - Một cấp cứu không trì hoãn

- Thủng đường tiêu hóa là hiện tượng thành ống tiêu hóa bị thủng khiến cho các chất lỏng chứa bên trong chảy ra ngoài. Bị thủng ở một điểm nào đấy trên đường tiêu hóa là một sự việc rất trầm trọng và cần được cấp cứu ngoại khoa kịp thời.


Thung duong tieu hoa - Mot cap cuu khong tri hoan


- Thung duong tieu hoa la hien tuong thanh ong tieu hoa bi thung khien cho cac chat long chua ben trong chay ra ngoai. Bi thung o mot diem nao day tren duong tieu hoa la mot su viec rat tram trong va can duoc cap cuu ngoai khoa kip thoi.


Cac vi tri tieu hoa de bi tac dong va nguyen nhan gay thung duong tieu hoa


Thuc quan


Thung thuc quan la tap hop cac ton thuong tat ca cac lop cua thanh thuc quan lam thong long thuc quan voi ben ngoai do cac nguyen nhan khac nhau nhu vet thuong, chan thuong va thung thuc quan tu phat. Thung thuc quan la mot ton thuong it gap trong ngoai khoa nhung lai la ton thuong thung co tien luong nang nhat trong cac loai ton thuong thung cua ong tieu hoa vi chan doan thuong muon, dieu tri con kho khan va ty le tu vong rat cao (20-30%) mac du hoi suc va dieu tri phau thuat da co rat nhieu tien bo.


Co nhieu nguyen nhan gay thung thuc quan voi cac co che gay thung khac nhau nhu do vet thuong, chan thuong tu ngoai vao (vet thuong, tai bien phau thuat) hoac tu trong ra (noi soi, di vat), hoac vo thuc quan tu phat do tang ap luc dot ngot trong long lam xe rach thuc quan hoac la do cac benh ly thuc quan (ung thu thuc quan).


Thung thuc quan co the dan toi viec bi nhiem khuan mang phoi hoac lam ro ong phe quan va khi quan.


Da day - ta trang


Hien tuong thung o doan da day - ta trang thuong xay ra khi co vet loet dang phat trien, lam cho nguoi benh rat dau bung nhu bi “dao dam”, buon non hoac non oi, sot ngay cang cao dan toi su viem phuc mac. Nhiem khuan do vi khuan gay nen (vi du vi khuan thuong han) cung lam thung da day, khoang 5% benh nhan mac phai. Benh co the phat trien khi benh nhan dang trong giai doan hoi phuc. Thung ta trang co the xay ra ngay o tuy hoac o ruot lam cho benh nhan bi tieu chay, can phai mo cap cuu ngay vi dich vi la chat kich thich manh doi voi mang bung. Hoi chung viem ruot anh huong den cac noi tang, mac du hiem gap nhung van co the gay thung da day.


Thung o da day - ruot se lam tran chat long chua nhieu chat doc hai va vi khuan ra phuc mac (mang bung), lam viem, loet hoac thung phuc mac.


Duong ruot


Cac hien tuong thung ruot non thuong xay ra trong cac truong hop: ruot non co khoi u hoac bi xoan dan toi cang ruot va cac mach mau bi chen ep, hien tuong bi thieu mau cuc bo, bi xo vua dong mach o nguoi gia. Cac chan thuong lien quan nguc hoac bung duoi (vi du nhu vet thuong do dao). Trong truong hop chan thuong sau, ruot non thuong bi de chan thuong nhat vi no la noi tang cuon theo thanh bung va chiem hau het dien tich khoang bung. Ngoai ra, ruot non con gan voi mac treo va rat di dong. Khi bi thung, nhung chat long trong ruot bi ro ri ra ngoai deu la nguyen nhan gay ra cac chung viem, nhiem mang bung. Thung ruot gia (dai trang) co the do ruot da co cho bi viem, loet, bi tac vi xoan hoac ung thu.


Thung duong tieu hoa rat nghiem trong va can duoc cap cuu ngoai khoa kip thoi.


Thung duong tieu hoa rat nghiem trong va can duoc cap cuu ngoai khoa kip thoi.


Su hien dien cua cac benh co hoi - bao gom benh loet duong tieu hoa, chung viem ruot thua cap tinh, viem tui thua cap tinh va viem tui thua Merkel. Thuc ra chung viem ruot thua cap tinh van con la mot trong nhung nguyen nhan thong thuong cua thung ruot o benh nhan cao tuoi.


Ton thuong duong ruot lien quan den noi soi - chan thuong co the xay ra voi noi soi chup mat tuy nguoc dong va noi soi dai trang, dat stent duong mat qua noi soi sai vi tri va su do mat cua cac stent duong mat vao ruot cung co the gay thung ruot.


O benh nhan bi viem ruot man tinh, thung ruot co the xay ra cung voi loet dai trang cap tinh hoac voi benh nhan bi Crohn.


Thung do thieu mau dai trang thu cap, nhu trong viem dai trang thieu mau cuc bo.


Thung ruot trong o bung do khoi u ac tinh, ung thu hach,  ung thu bieu mo than di can. Trong mot so truong hop la khoi u lanh tinh (nhung nguoi co tien su mo xo niem mac ruot) nhung van gay thung.


Xa tri ung thu co tu cung va khoi u ac tinh trong o bung, co the anh huong gay tac ruot va thung ruot.


Sau khi cay ghep than, thung duong tieu hoa co the xay ra nhu la bien chung. Trong nhung truong hop nay, thung thuong lien quan den viec su dung lieu cao thuoc uc che mien dich, dieu tri su dung  trong giai doan hau phau som va lap di lap lai.


Nuot phai cac hoa chat do vo tinh hay co y co the dan den thung ruot cap tinh va viem phuc mac. Vet thung co the xay ra cham 4 ngay sau khi tiep xuc voi acid.


Cac xuc tac ben ngoai (nhu tam xia rang) co the gay thung thuc quan, da day, ruot non, nhiem trung o bung, viem phuc mac va nhiem trung huyet.


Tuy truong hop, nhung hien tuong thung ruot co the gay ap-xe, viem mang bung, ro ruot, ro bang quang hoac ro truc trang.


Nhung hien tuong thung cua mot bo phan nao do trong bung co the co nguyen nhan tu chung thieu mau cuc bo toi su nghen mach o ruot, thuong dan toi su viem nhiem mang bung, chung hoai tu ruot, du co su can thiep cua cac bac si phau thuat thi tien luong benh cung it kha quan.


Chua tri thung tieu hoa


Trong hau het cac truong hop, phau thuat la can thiet de dong lo va dieu tri tinh trang nay. Cac muc tieu cua phau thuat la: De sua chua nguyen nhan gay ra viem phuc mac; De loai bo bat ky hien vat trong o bung co the gay ra phien toai, chang han nhu phan, mat, thuc pham…


Trong truong hop hiem, neu lo thung da dong, nguoi benh co the khong phai phau thuat va chi can dieu tri noi khoa. Truong hop xau, doi khi, mot phan cua ruot se bi cat bo. Neu dieu nay duoc thuc hien, mot hau mon tam thoi duoc thuc hien de cho phep phan ra ngoai hoac do vao mot chiec tui duoc gan vao thanh bung.


De dieu tri kip thoi thung tieu hoa, khi thay dau bung du doi kem cac dau hieu met moi, sot, lo do, non, tieu chay lan mau… thi nguoi benh can di kham de duoc dieu tri kip thoi.


BS. HUU HANH


RẤT NHIỀU SẢN PHẨM

DANH BẠ PHONG PHÚ

Đa dạng hàng trăm ngàn thuốc

CÁC THƯƠNG HIỆU NỔI TIẾNG

ĐỊA CHỈ NHÀ THUỐC

Chi tiết từng ngõ, phố, quận, huyện

TIN TỨC CẬP NHẬT

TIN SỨC KHỎE HỮU ÍCH

Các tin y tế cập nhật liên tục

HỖ TRỢ NHANH CHÓNG

HỖ TRỢ NHANH CHÓNG

Tư vẫn miễn phí, nhiệt tình

Giá Thuốc www.giathuoc.vn Hà Nội, Việt Nam 123 ABC VN-HN 10000 VN ‎0912121212