Tạo áp lực lên trẻ đến mức nào là đủ?

   0   0  
  • gplus
  • pinterest
Dùng các biện pháp gây áp lực để thúc đẩy trẻ cố gắng học tập được nhiều thầy cô và cha mẹ sử dụng thường xuyên.
Tạo áp lực lên trẻ đến mức nào là đủ?

Từ nhẹ như là mắng, phạt ra đứng ở một góc, tăng thêm thời gian học hay lao động chân tay, cho đến nặng hơn như sỉ nhục trẻ, roi vọt. Dù hình phạt là để thúc ép trẻ cố gắng, nhưng thường để lại các hậu quả tai hại về về sau. Nhiều trẻ bị ám ảnh bởi áp lực, hình thành tâm lý sợ học, nhiều trẻ bị dồn nén stress tìm cách giải tỏa bằng hành vi xấu, nổi loạn hoặc tìm đến cái chết.


Người lớn thúc ép trẻ đến mức nào có thể chấp nhận được? Kết quả của việc đặt áp lực lên trẻ có đáng với những tác hại chúng gây ra hay không?


Tao ap luc len tre den muc nao la du?
Ảnh mang tính minh họa - Shutterstock

Tại sao người lớn hay thúc ép trẻ?


Khi thầy cô, cha mẹ la mắng trẻ vì chúng quên làm bài tập; bực tức vì chúng không thể tiếp thu được mộ kỹ năng, họ tìm kiếm kết quả gì ? Lý do đến từ thực tế có sự cách biệt rất lớn về chất lượng sống giữa người thành công trong sự nghiệp và người kém thành công hơn.


Để thành công, một cá nhân phải trải qua quá trình giáo dục tốt, với sự thúc đẩy cần thiết của bố mẹ, thầy cô, môi trường xung quanh và chính bản thân họ.


Bố mẹ nào chẳng muốn con của họ hạnh phúc trong tương lai. Nên dù thấy trẻ khó chịu, họ vẫn lựa chọn các biện pháp gây áp lực, cùng lúc đòi hỏi cả thầ cô cũng sử dụng cách giáo dục tương tự. Những câu nói như “Thầy cứ phạt nếu cháu không chịu học” được nhiều phụ huynh sử dụng.


Hậu quả của áp lực


Một trong những biện pháp gây áp lực phổ biến mà cha mẹ thường áp dụng là liên tục lặp lại thông điệp kiểu như “Nếu con không học tốt, sau này không vào đại học được, chỉ còn nước đi bán vé số!”.


Lạm dụng cách thức này, cha mẹ có thể vô tình làm mất đi động lực cố gắng của trẻ, khiến chúng tìm cách né tránh chủ đề “học để vào đại học”, với suy nghĩ sợ mình không thể thỏa mãn được mong đợi của bố mẹ.


Đối với những trẻ cố gắng theo đuổi nguyện vọng của cha mẹ, thầy cô, nhưng thất bại, áp lực sẽ lại tiếp tục làm trẻ thêm thất vọng, buồn chán. Nhiều trẻ không chịu nổi áp lực từ sự kỳ vọng của người lớn và tìm đến những cách ứng xử tiêu cực.


Cuối tháng 12/2015, một nữ sinh lớp 11 ở Bình Phước để lại năm bức thư tuyệt mệnh gửi gia đình, bạn bè rồi nhảy hồ tự tử vì thất vọng về bản thân khi “không thể hoàn thành ước mơ của bố mẹ”. Trong thư, có đoạn em viết “Bố mẹ biết không, con cũng từng mơ rằng con sẽ được học trường công an, ước rằng mặc được bộ quân phục ấy dù chỉ một lần. Nhưng con biết thực lực của con đến đâu. Con học không giỏi từ nhỏ chắc bố mẹ đã biết. Nhưng con luôn nghĩ rằng phải cố gắng lên nếu không sẽ phụ bố mẹ, làm bố mẹ buồn… Con thực sự rất mệt, con mệt lắm, con buông xuôi tất cả. Con không thể hoàn thành nó được. Con xin lỗi”.


Căng thẳng, lo lắng gây tác động không tốt cho trẻ trong quá trình học tập. Khi stress, nhiều trẻ còn bị chóng mặt, ói mửa, mệt mỏi... Với những trẻ sống nội tâm, stress do áp lực còn dẫn đến các rối loạn về tâm lý. Những trẻ hướng ngoại thì tìm đến các hành vi nổi loạn, chống cự và tự bảo vệ trước áp lực. Nguy hiểm hơn, các biện pháp thúc ép trẻ quá đáng sẽ gây rạn nứt mối quan hệ giữa bố mẹ, thầy cô và con trẻ, gây cản trở rất lớn đến sự phát triển và học tập.


Tạo áp lực như thế nào?


Các chuyên gia giáo dục cho rằng, những biện pháp thúc ép trẻ không phải lúc nào cũng để lại kết quả tiêu cực. Chuyên gia tâm lý ThS Nguyễn Thụy Chi khuyến cáo: “Cha mẹ và thầy cô cần hiểu rõ tính chất của từng biện pháp, cho từng trường hợp, điều chỉnh phù hợp với trẻ để giảm nhẹ hậu quả mà chúng có thể để lại. Hơn nữa, sử dụng áp lự đúng cách còn có thể tăng thêm hiệu quả khuyến khích trẻ mà ta mong muốn”.


Mấu chốt nằm ở việc cân bằng giữa tạo áp lực và giữ cho trẻ môi trường học tập vui tươi, thích hợp với nhu cầu của trẻ. Lằn ranh giới hạn “quá mức” chính là lúc người lớn thúc ép trẻ đến mức chúng không còn thích thú với hoạt động hay việc học tập nữa. Mức độ ưa thích công việc của trẻ càng cao, người lớn càng có thể gây áp lực nhiều hơn lên trẻ. Với một môn học trẻ không mấy thích thú, nếu muốn trẻ đạt kết quả tốt hơn, hãy tìm cách tăng sự hứng thú của trẻ với bộ môn này trước khi đặt áp lực buộc em cố gắng hơn.


Hãy dùng các phương thức khuyến khích tích cực, như đưa một bài tập mà trẻ có thể làm được, khi trẻ thành công, hãy khen ngợi, khuyến khích để tăng sự tự tin của trẻ. Hãy đưa trẻ đến những môi trường học tập khác lạ và vui nhộn để kích thích sự thích thú của chúng. Chẳng hạn muốn trẻ thích môn Sử hơn, hãy đưa chúng vào bảo tàng, môn Sinh học đến sở thú, môn Tin học ra cửa hàng máy tính.

Với trẻ đã yêu thích một bộ môn, là cơ hội rất tốt để người lớ khuyến khích đam mê đó. Ví dụ, một ngày nào đó cô con gái của bạn thích thú nghe bản nhạc violin, hãy giúp bé tìm thêm nhiều bài nhạc, rồi dần dà chuyển thành ước mơ để trẻ có thể tạo ra được những nốt nhạc như thế.

Khi một đứa trẻ đã xác lập được niềm đam mê, chúng sẽ sẵn sàng hứng chịu nhiều áp lực hơn để đạt được nguyện vọng của mình. Ngược lại, khi đam mê của trẻ mất đi sự vui thú, bố mẹ cũng phải sẵn sàng khuyên bé từ bỏ để tìm đến các hoạt động khác.

Một phụ huynh từng thúc ép con mình học “tối tăm mày mặt” với kỳ vọng sau này bé phải theo nghề của mẹ, khiến cháu bị trầm cảm nặng, đã chia sẻ sự sai lầm của mình: “Người lớn phải để trẻ có cơ hội nghỉ ngơi sau khi chịu quá nhiều áp lực. Hãy tưởng tượng tinh thần của trẻ cũng giống như một viên pin, nếu căng thẳng từ áp lực làm cạn pin, thì thời gian nghỉ ngơi, chơi đùa có thể “sạc” lại, cho phép trẻ tiếp tục học tập”.


Theo Hải Lê - Phụ nữ TPHCM



Khám bệnh, tư vấn sức khỏe miễn phí

Tag :

  • gplus
  • pinterest
Bình luận (0)
Đánh giá:

Tạo áp lực lên trẻ đến mức nào là đủ?

Dùng các biện pháp gây áp lực để thúc đẩy trẻ cố gắng học tập được nhiều thầy cô và cha mẹ sử dụng thường xuyên.


Tao ap luc len tre den muc nao la du?


Dung cac bien phap gay ap luc de thuc day tre co gang hoc tap duoc nhieu thay co va cha me su dung thuong xuyen.


Tu nhe nhu la mang, phat ra dung o mot goc, tang them thoi gian hoc hay lao dong chan tay, cho den nang hon nhu si nhuc tre, roi vot. Du hinh phat la de thuc ép tre co gang, nhung thuong de lai cac hau qua tai hai ve ve sau. Nhieu tre bi am anh boi ap luc, hinh thanh tam ly so hoc, nhieu tre bi don nén stress tim cach giai toa bang hanh vi xau, noi loan hoac tim den cai chet.


Nguoi lon thuc ép tre den muc nao co the chap nhan duoc? Ket qua cua viec dat ap luc len tre co dang voi nhung tac hai chung gay ra hay khong?


Tao ap luc len tre den muc nao la du?
Anh mang tinh minh hoa - Shutterstock

Tai sao nguoi lon hay thuc ép tre?


Khi thay co, cha me la mang tre vi chung quen lam bai tap; buc tuc vi chung khong the tiep thu duoc mo ky nang, ho tim kiem ket qua gi ? Ly do den tu thuc te co su cach biet rat lon ve chat luong song giua nguoi thanh cong trong su nghiep va nguoi kém thanh cong hon.


De thanh cong, mot ca nhan phai trai qua qua trinh giao duc tot, voi su thuc day can thiet cua bo me, thay co, moi truong xung quanh va chinh ban than ho.


Bo me nao chang muon con cua ho hanh phuc trong tuong lai. Nen du thay tre kho chiu, ho van lua chon cac bien phap gay ap luc, cung luc doi hoi ca tha co cung su dung cach giao duc tuong tu. Nhung cau noi nhu “Thay cu phat neu chau khong chiu hoc” duoc nhieu phu huynh su dung.


Hau qua cua ap luc


Mot trong nhung bien phap gay ap luc pho bien ma cha me thuong ap dung la lien tuc lap lai thong diep kieu nhu “Neu con khong hoc tot, sau nay khong vao dai hoc duoc, chi con nuoc di ban vé so!”.


Lam dung cach thuc nay, cha me co the vo tinh lam mat di dong luc co gang cua tre, khien chung tim cach né tranh chu de “hoc de vao dai hoc”, voi suy nghi so minh khong the thoa man duoc mong doi cua bo me.


Doi voi nhung tre co gang theo duoi nguyen vong cua cha me, thay co, nhung that bai, ap luc se lai tiep tuc lam tre them that vong, buon chan. Nhieu tre khong chiu noi ap luc tu su ky vong cua nguoi lon va tim den nhung cach ung xu tieu cuc.


Cuoi thang 12/2015, mot nu sinh lop 11 o Binh Phuoc de lai nam buc thu tuyet menh gui gia dinh, ban be roi nhay ho tu tu vi that vong ve ban than khi “khong the hoan thanh uoc mo cua bo me”. Trong thu, co doan em viet “Bo me biet khong, con cung tung mo rang con se duoc hoc truong cong an, uoc rang mac duoc bo quan phuc ay du chi mot lan. Nhung con biet thuc luc cua con den dau. Con hoc khong gioi tu nho chac bo me da biet. Nhung con luon nghi rang phai co gang len neu khong se phu bo me, lam bo me buon… Con thuc su rat met, con met lam, con buong xuoi tat ca. Con khong the hoan thanh no duoc. Con xin loi”.


Cang thang, lo lang gay tac dong khong tot cho tre trong qua trinh hoc tap. Khi stress, nhieu tre con bi chong mat, oi mua, met moi... Voi nhung tre song noi tam, stress do ap luc con dan den cac roi loan ve tam ly. Nhung tre huong ngoai thi tim den cac hanh vi noi loan, chong cu va tu bao ve truoc ap luc. Nguy hiem hon, cac bien phap thuc ép tre qua dang se gay ran nut moi quan he giua bo me, thay co va con tre, gay can tro rat lon den su phat trien va hoc tap.


Tao ap luc nhu the nao?


Cac chuyen gia giao duc cho rang, nhung bien phap thuc ép tre khong phai luc nao cung de lai ket qua tieu cuc. Chuyen gia tam ly ThS Nguyen Thuy Chi khuyen cao: “Cha me va thay co can hieu ro tinh chat cua tung bien phap, cho tung truong hop, dieu chinh phu hop voi tre de giam nhe hau qua ma chung co the de lai. Hon nua, su dung ap lu dung cach con co the tang them hieu qua khuyen khich tre ma ta mong muon”.


Mau chot nam o viec can bang giua tao ap luc va giu cho tre moi truong hoc tap vui tuoi, thich hop voi nhu cau cua tre. Lan ranh gioi han “qua muc” chinh la luc nguoi lon thuc ép tre den muc chung khong con thich thu voi hoat dong hay viec hoc tap nua. Muc do ua thich cong viec cua tre cang cao, nguoi lon cang co the gay ap luc nhieu hon len tre. Voi mot mon hoc tre khong may thich thu, neu muon tre dat ket qua tot hon, hay tim cach tang su hung thu cua tre voi bo mon nay truoc khi dat ap luc buoc em co gang hon.


Hay dung cac phuong thuc khuyen khich tich cuc, nhu dua mot bai tap ma tre co the lam duoc, khi tre thanh cong, hay khen ngoi, khuyen khich de tang su tu tin cua tre. Hay dua tre den nhung moi truong hoc tap khac la va vui nhon de kich thich su thich thu cua chung. Chang han muon tre thich mon Su hon, hay dua chung vao bao tang, mon Sinh hoc den so thu, mon Tin hoc ra cua hang may tinh.

Voi tre da yeu thich mot bo mon, la co hoi rat tot de nguoi lo khuyen khich dam me do. Vi du, mot ngay nao do co con gai cua ban thich thu nghe ban nhac violin, hay giup bé tim them nhieu bai nhac, roi dan da chuyen thanh uoc mo de tre co the tao ra duoc nhung not nhac nhu the.

Khi mot dua tre da xac lap duoc niem dam me, chung se san sang hung chiu nhieu ap luc hon de dat duoc nguyen vong cua minh. Nguoc lai, khi dam me cua tre mat di su vui thu, bo me cung phai san sang khuyen bé tu bo de tim den cac hoat dong khac.

Mot phu huynh tung thuc ép con minh hoc “toi tam may mat” voi ky vong sau nay bé phai theo nghe cua me, khien chau bi tram cam nang, da chia se su sai lam cua minh: “Nguoi lon phai de tre co co hoi nghi ngoi sau khi chiu qua nhieu ap luc. Hay tuong tuong tinh than cua tre cung giong nhu mot vien pin, neu cang thang tu ap luc lam can pin, thi thoi gian nghi ngoi, choi dua co the “sac” lai, cho phép tre tiep tuc hoc tap”.


Theo Hai Le - Phu nu TPHCM



Kham benh, tu van suc khoe mien phi
RẤT NHIỀU SẢN PHẨM

DANH BẠ PHONG PHÚ

Đa dạng hàng trăm ngàn thuốc

CÁC THƯƠNG HIỆU NỔI TIẾNG

ĐỊA CHỈ NHÀ THUỐC

Chi tiết từng ngõ, phố, quận, huyện

TIN TỨC CẬP NHẬT

TIN SỨC KHỎE HỮU ÍCH

Các tin y tế cập nhật liên tục

HỖ TRỢ NHANH CHÓNG

HỖ TRỢ NHANH CHÓNG

Tư vẫn miễn phí, nhiệt tình

Giá Thuốc www.giathuoc.vn Hà Nội, Việt Nam 123 ABC VN-HN 10000 VN ‎0912121212