Sốt do cúm virut, có nên truyền dịch?

   0   0  
  • gplus
  • pinterest
- Có nhiều chủng virut khác nhau, các týp khác nhau gây bệnh cúm. Bệnh cúm xảy ra quanh năm nhưng dễ gặp trong mùa đông xuân. Khi bị sốt do cúm, nhiều người đã tự ý truyền dịch, điều trị không đúng cách, sẽ gây những nguy hiểm cho cơ thể.
Sốt do cúm virut, có nên truyền dịch?

Cúm là bệnh nhiễm virut cấp tính đường hô hấp. Virut cúm (Influenzavirus) thuộc nhóm Orthomyxoviridae và được chia thành 3 týp A, B và C. Khi mắc cúm, người bệnh có các biểu hiện sốt, đau đầu, đau cơ, mệt mỏi, sổ mũi, đau họng và ho. Ho thường nặng và kéo dài. Có thể kèm theo các triệu chứng đường tiêu hóa (buồn nôn, nôn, tiêu chảy nhẹ), đặc biệt ở trẻ em.


Thông thường bệnh diễn biến nhẹ và hồi phục trong vòng 2-7 ngày, nhưng cũng có những trường hợp sốt đến cả tuần. Người bệnh bị sốt đột ngột, sốt rất cao từ 39-40 độ C, nhưng cũng có thể chỉ bị sốt nhẹ, đầu hơi hâm hấp nóng. Ở trẻ em và người lớn tuổi, người mắc bệnh mạn tính về tim phổi, thận, bệnh chuyển hóa, thiếu máu hoặc người có suy giảm miễn dịch, bệnh có thể diễn biến nặng hơn như viêm tai, viêm phế quản, viêm phổi, viêm não...


Truyền dịch khi bị sốt virut có thể gây những tác dụng phụ nguy hiểm.


Truyền dịch khi bị sốt virut có thể gây những tác dụng phụ nguy hiểm.


Truyền dịch khi bị sốt do virut cúm, coi chừng gặp nguy

Rất nhiều người cho rằng khi bị sốt do virut cúm phải truyền dịch mới nhanh hết sốt. Đây là quan niệm sai lầm. Truyền dịch có nhiều tác dụng nhưng cũng có thể xảy ra nhiều tai biến nguy hiểm cho người bệnh.


Các loại dịch truyền phổ biến là dung dịch đường glucose (5%, 10%), nước muối (nước biển với tỷ lệ natriclorua là 9/1.000), dung dịch tổng hợp nhiều chất điện giải.


Thông thường nếu truyền 1 lít glucose 5% thì hấp thu vào cơ thể cũng chỉ được 50ml. Bù lại, lượng glucose có thể được hấp thụ nhiều hơn qua đường uống, chẳng hạn bằng nước chanh, nước cam. Đặc biệt, khi người bệnh đang sốt cao, khả năng hấp thụ lượng nước, muối và các chất điện giải này không nhiều. Vì vậy, nguyên tắc là không được truyền muối, đường khi sốt virut, vì những chất này đi vào cơ thể sẽ làm tăng áp lực lên sọ, tăng phù não, bệnh nặng thêm. Hơn nữa, hiện vẫn chưa ai chứng minh được truyền dịch vào là hết sốt. Cũng có những trường hợp bị sốt, được truyền dịch, đỡ ngay, nhưng đó chỉ là sự trùng hợp ngẫu nhiên, người bệnh hết sốt có thể là nhờ tác dụng của thuốc hạ sốt.


Không những vậy, tất cả các thuốc đưa vào cơ thể đều có tác dụng phụ và nguy cơ này càng gia tăng khi cơ thể hấp thu trực tiếp. Truyền dịch có thể gây nhiễm trùng, lây nhiễm các bệnh nhiễm khuẩn, viêm gan... Do vậy, nếu bị sốt do virut cúm mà vẫn ăn uống tốt thì không nên truyền dịch, mà hãy bồi bổ qua đường ăn uống.


Cũng có trường hợp trẻ bị sốt không đơn giản là chỉ do virut cúm mà có khi là biểu hiện tình trạng bệnh lý khác, nên phải cẩn trọng trong quyết định có truyền dịch cho trẻ hay không. Không ít trường hợp, bố mẹ bé tự ý ra phòng khám tư yêu cầu truyền dịch, sau 2-3 ngày không thấy con hết sốt mới vội đưa trẻ đến bệnh viện. Khi đó bác sĩ mới phát hiện con mắc các bệnh khác như viêm não, viêm màng não, viêm phổi... Bệnh nhi mắc viêm não, viêm màng não, cơ chế chọn dịch truyền là khác hẳn. Nếu truyền dịch muối, đường rất nguy hiểm vì làm tăng phù não. Còn viêm phổi thường không được truyền dịch, vì dịch truyền sẽ làm tăng gánh nặng cho phổi, tim. Bệnh nhân viêm phổi bị mất nước, bác sĩ vẫn khuyên uống hơn là truyền, trừ một số trường hợp bác sĩ đã cân nhắc giữa lợi ích và nguy cơ, mới chỉ định truyền cho bệnh nhi viêm phổi, chứ không thể truyền dịch bừa bãi.


Thực tế, trẻ bị sốt do virut chỉ nên truyền dịch khi nghi sốt xuất huyết với các biểu hiện ngoài da đi kèm. Cũng có những trường hợp cúm bị sốt cao được bác sĩ chỉ định truyền dịch, đó là những bệnh nhi sốt cao, nôn liên tục, không ăn uống được, tiêu chảy mất nước, người mệt lả... thì phải bổ sung dinh dưỡng qua đường truyền và phải được bác sĩ theo dõi chặt chẽ.


Dùng thuốc điều trị khi mắc cúm

Nếu bị cúm nhẹ, không sốt hoặc sốt dưới 38 độ C, người bệnh có thể chữa trị ở nhà bằng cách uống nhiều nước, súc miệng nước muối, nhỏ mũi bằng nước muối sinh lý, kết hợp ăn uống và nghỉ ngơi hợp lý, không cần dùng thuốc, đặc biệt là thuốc kháng sinh không có tác dụng phòng và trị virut cúm (trừ trường hợp có bội nhiễm). Trong đó, việc uống nhiều nước, nhất là các loại nước trái cây giàu vitamin C sẽ góp phần rút ngắn quá trình điều trị bệnh. Hoặc bệnh nhân có thể bổ sung vitamin C thông qua các viên uống theo hướng dẫn sử dụng.


Nếu bệnh nhân cúm sốt cao trên 38,5 độ C thì cần dùng thuốc hạ sốt paracetamol, ibuprofen theo đúng liều lượng quy định. Tuy nhiên, nếu trong giai đoạn cảm cúm, bệnh nhân ho nhiều, tức ngực, khó thở, sốt cao thì cần đến bệnh viện khám để được xử trí kịp thời, vì rất có thể người bệnh đã bị bội nhiễm vi khuẩn đường hô hấp. Tình trạng này hay gặp nhiều ở trẻ nhỏ, người cao tuổi, người mắc bệnh mạn tính, người làm việc với cường độ cao. Những bội nhiễm thường gặp là nhiễm trùng hô hấp như viêm họng, viêm phế quản, viêm phổi làm bệnh kéo dài và việc điều trị cũng phức tạp, tốn kém hơn. Khi đó người bệnh sẽ có chỉ định dùng kháng sinh (nhóm cephalosporin, beta lactam...) tùy theo tình trạng bệnh của từng trường hợp. Với bệnh nhân cúm sốt cao kèm tiêu chảy (đi hơn 5-7 lần/ngày) thì cần bổ sung dung dịch oserol qua đường uống hoặc được chỉ định truyền dịch khi cần thiết.


Lời khuyên của thầy thuốc

Để đề phòng bệnh cúm do virut, nên tăng cường uống nhiều nước, nhất là các loại nước trái cây giàu vitamin C (cam, quýt, ổi...). Bên cạnh đó, xây dựng chế độ ăn uống đảm bảo đầy đủ chất dinh dưỡng để nâng cao sức đề kháng chống lại virut cúm gây bệnh. Ngoài ra, nên súc miệng bằng nước muối pha loãng vài lần mỗi ngày để ngăn ngừa các loại virut và vi khuẩn xâm nhập cơ thể; đeo khẩu trang khi tiếp xúc với môi trường khói bụi, ô nhiễm, nơi tập trung đông người, đồng thời rửa tay sạch sẽ trước bữa ăn và sau khi đi vệ sinh để tránh lây nhiễm bệnh.


DS. Trần Minh Thành


Tag :

  • gplus
  • pinterest
Bình luận (0)
Đánh giá:

Sốt do cúm virut, có nên truyền dịch?

- Có nhiều chủng virut khác nhau, các týp khác nhau gây bệnh cúm. Bệnh cúm xảy ra quanh năm nhưng dễ gặp trong mùa đông xuân. Khi bị sốt do cúm, nhiều người đã tự ý truyền dịch, điều trị không đúng cách, sẽ gây những nguy hiểm cho cơ thể.


Sot do cum virut, co nen truyen dich?


- Co nhieu chung virut khac nhau, cac typ khac nhau gay benh cum. Benh cum xay ra quanh nam nhung de gap trong mua dong xuan. Khi bi sot do cum, nhieu nguoi da tu y truyen dich, dieu tri khong dung cach, se gay nhung nguy hiem cho co the.


Cum la benh nhiem virut cap tinh duong ho hap. Virut cum (Influenzavirus) thuoc nhom Orthomyxoviridae va duoc chia thanh 3 typ A, B va C. Khi mac cum, nguoi benh co cac bieu hien sot, dau dau, dau co, met moi, so mui, dau hong va ho. Ho thuong nang va keo dai. Co the kem theo cac trieu chung duong tieu hoa (buon non, non, tieu chay nhe), dac biet o tre em.


Thong thuong benh dien bien nhe va hoi phuc trong vong 2-7 ngay, nhung cung co nhung truong hop sot den ca tuan. Nguoi benh bi sot dot ngot, sot rat cao tu 39-40 do C, nhung cung co the chi bi sot nhe, dau hoi ham hap nong. O tre em va nguoi lon tuoi, nguoi mac benh man tinh ve tim phoi, than, benh chuyen hoa, thieu mau hoac nguoi co suy giam mien dich, benh co the dien bien nang hon nhu viem tai, viem phe quan, viem phoi, viem nao...


Truyen dich khi bi sot virut co the gay nhung tac dung phu nguy hiem.


Truyen dich khi bi sot virut co the gay nhung tac dung phu nguy hiem.


Truyen dich khi bi sot do virut cum, coi chung gap nguy

Rat nhieu nguoi cho rang khi bi sot do virut cum phai truyen dich moi nhanh het sot. Day la quan niem sai lam. Truyen dich co nhieu tac dung nhung cung co the xay ra nhieu tai bien nguy hiem cho nguoi benh.


Cac loai dich truyen pho bien la dung dich duong glucose (5%, 10%), nuoc muoi (nuoc bien voi ty le natriclorua la 9/1.000), dung dich tong hop nhieu chat dien giai.


Thong thuong neu truyen 1 lit glucose 5% thi hap thu vao co the cung chi duoc 50ml. Bu lai, luong glucose co the duoc hap thu nhieu hon qua duong uong, chang han bang nuoc chanh, nuoc cam. Dac biet, khi nguoi benh dang sot cao, kha nang hap thu luong nuoc, muoi va cac chat dien giai nay khong nhieu. Vi vay, nguyen tac la khong duoc truyen muoi, duong khi sot virut, vi nhung chat nay di vao co the se lam tang ap luc len so, tang phu nao, benh nang them. Hon nua, hien van chua ai chung minh duoc truyen dich vao la het sot. Cung co nhung truong hop bi sot, duoc truyen dich, do ngay, nhung do chi la su trung hop ngau nhien, nguoi benh het sot co the la nho tac dung cua thuoc ha sot.


Khong nhung vay, tat ca cac thuoc dua vao co the deu co tac dung phu va nguy co nay cang gia tang khi co the hap thu truc tiep. Truyen dich co the gay nhiem trung, lay nhiem cac benh nhiem khuan, viem gan... Do vay, neu bi sot do virut cum ma van an uong tot thi khong nen truyen dich, ma hay boi bo qua duong an uong.


Cung co truong hop tre bi sot khong don gian la chi do virut cum ma co khi la bieu hien tinh trang benh ly khac, nen phai can trong trong quyet dinh co truyen dich cho tre hay khong. Khong it truong hop, bo me be tu y ra phong kham tu yeu cau truyen dich, sau 2-3 ngay khong thay con het sot moi voi dua tre den benh vien. Khi do bac si moi phat hien con mac cac benh khac nhu viem nao, viem mang nao, viem phoi... Benh nhi mac viem nao, viem mang nao, co che chon dich truyen la khac han. Neu truyen dich muoi, duong rat nguy hiem vi lam tang phu nao. Con viem phoi thuong khong duoc truyen dich, vi dich truyen se lam tang ganh nang cho phoi, tim. Benh nhan viem phoi bi mat nuoc, bac si van khuyen uong hon la truyen, tru mot so truong hop bac si da can nhac giua loi ich va nguy co, moi chi dinh truyen cho benh nhi viem phoi, chu khong the truyen dich bua bai.


Thuc te, tre bi sot do virut chi nen truyen dich khi nghi sot xuat huyet voi cac bieu hien ngoai da di kem. Cung co nhung truong hop cum bi sot cao duoc bac si chi dinh truyen dich, do la nhung benh nhi sot cao, non lien tuc, khong an uong duoc, tieu chay mat nuoc, nguoi met la... thi phai bo sung dinh duong qua duong truyen va phai duoc bac si theo doi chat che.


Dung thuoc dieu tri khi mac cum

Neu bi cum nhe, khong sot hoac sot duoi 38 do C, nguoi benh co the chua tri o nha bang cach uong nhieu nuoc, suc mieng nuoc muoi, nho mui bang nuoc muoi sinh ly, ket hop an uong va nghi ngoi hop ly, khong can dung thuoc, dac biet la thuoc khang sinh khong co tac dung phong va tri virut cum (tru truong hop co boi nhiem). Trong do, viec uong nhieu nuoc, nhat la cac loai nuoc trai cay giau vitamin C se gop phan rut ngan qua trinh dieu tri benh. Hoac benh nhan co the bo sung vitamin C thong qua cac vien uong theo huong dan su dung.


Neu benh nhan cum sot cao tren 38,5 do C thi can dung thuoc ha sot paracetamol, ibuprofen theo dung lieu luong quy dinh. Tuy nhien, neu trong giai doan cam cum, benh nhan ho nhieu, tuc nguc, kho tho, sot cao thi can den benh vien kham de duoc xu tri kip thoi, vi rat co the nguoi benh da bi boi nhiem vi khuan duong ho hap. Tinh trang nay hay gap nhieu o tre nho, nguoi cao tuoi, nguoi mac benh man tinh, nguoi lam viec voi cuong do cao. Nhung boi nhiem thuong gap la nhiem trung ho hap nhu viem hong, viem phe quan, viem phoi lam benh keo dai va viec dieu tri cung phuc tap, ton kem hon. Khi do nguoi benh se co chi dinh dung khang sinh (nhom cephalosporin, beta lactam...) tuy theo tinh trang benh cua tung truong hop. Voi benh nhan cum sot cao kem tieu chay (di hon 5-7 lan/ngay) thi can bo sung dung dich oserol qua duong uong hoac duoc chi dinh truyen dich khi can thiet.


Loi khuyen cua thay thuoc

De de phong benh cum do virut, nen tang cuong uong nhieu nuoc, nhat la cac loai nuoc trai cay giau vitamin C (cam, quyt, oi...). Ben canh do, xay dung che do an uong dam bao day du chat dinh duong de nang cao suc de khang chong lai virut cum gay benh. Ngoai ra, nen suc mieng bang nuoc muoi pha loang vai lan moi ngay de ngan ngua cac loai virut va vi khuan xam nhap co the; deo khau trang khi tiep xuc voi moi truong khoi bui, o nhiem, noi tap trung dong nguoi, dong thoi rua tay sach se truoc bua an va sau khi di ve sinh de tranh lay nhiem benh.


DS. Tran Minh Thanh


RẤT NHIỀU SẢN PHẨM

DANH BẠ PHONG PHÚ

Đa dạng hàng trăm ngàn thuốc

CÁC THƯƠNG HIỆU NỔI TIẾNG

ĐỊA CHỈ NHÀ THUỐC

Chi tiết từng ngõ, phố, quận, huyện

TIN TỨC CẬP NHẬT

TIN SỨC KHỎE HỮU ÍCH

Các tin y tế cập nhật liên tục

HỖ TRỢ NHANH CHÓNG

HỖ TRỢ NHANH CHÓNG

Tư vẫn miễn phí, nhiệt tình

Giá Thuốc www.giathuoc.vn Hà Nội, Việt Nam 123 ABC VN-HN 10000 VN ‎0912121212