Thuốc bôi ngoài da chứa corticoid: Không thể dùng bừa

   0   0  
  • gplus
  • pinterest
- Trên thị trường có rất nhiều thuốc bôi ngoài da có chứa thành phần là corticoid mà người sử dụng nhiều khi không để ý hoặc không biết. Đây là loại thuốc có tác dụng tốt với rất nhiều bệnh ngoài da, song không thể dùng bừa…
Thuốc bôi ngoài da chứa corticoid: Không thể dùng bừa

Cách nhận biết thuốc bôi chứa corticoid


Các chất là corticoid có trong thành phần thuốc bôi ngoài da rất phong phú, thường gặp như: hydrocortisone, dexamethasone, betamethasone, fluocinolone, triamcinolone… Thuốc có thể được sản xuất dưới dạng đơn thành phần (một hoạt chất là corticoid) hoặc kết hợp với các thành phần khác  như kháng sinh, kháng nấm, acid salicylic… để tăng hiệu quả điều trị của thuốc. Do các sản phẩm này có nhiều tên biệt dược khác nhau, vì vậy khi mua thuốc cần xem thành phần của thuốc và đọc kỹ hướng dẫn sử dụng hoặc hỏi dược sĩ, xem đó có phải là corticoid hay không.


Da mỏng và xuất hiện mạch máu rõ dưới da do lạm dụng corticoid kéo dài.


Da mỏng và xuất hiện mạch máu rõ dưới da do lạm dụng corticoid kéo dài.


Thuốc bôi có corticoid được chỉ định điều trị trong nhiều bệnh như bệnh da có viêm (chàm), rối loạn tăng sinh da (vẩy nến), rối loạn xâm nhiễm da (sarcoidosis)... Sự đáp ứng của corticoid tùy theo bệnh và an toàn nếu sử dụng thuốc một cách hợp lý.


Các loại kem, mỡ chứa corticoid có độ mạnh chống viêm khác nhau, vì thế việc thành công hay thất bại trong điều trị phụ thuộc rất nhiều vào việc lựa chọn thuốc có độ mạnh phù hợp với tính chất bệnh lý (bệnh gì), vùng da tổn thương (dày hay mỏng), vị trí mắc bệnh (mặt, thân, hay chi), lứa tuổi (trẻ em, người già)… Ví dụ, bệnh vẩy nến thể mảng và eczema ở bàn tay (vùng da dày) cần dùng loại có tác dụng chống viêm mạnh, nhưng viêm da da dầu hay viêm da quanh mi mắt (chỗ da mỏng, nếp kẽ nách, bẹn) thì chỉ cần dùng loại có tác dụng chống viêm nhẹ.


Tại sao lại không được tự ý dùng?

Mặc dù thuốc có tác dụng chống viêm tốt, nhưng lại là loại thuốc có nhiều tác dụng phụ nguy hiểm, nhất là khi dùng kéo dài. Phổ biến nhất là kích ứng gây ngứa rát, khô da (phần lớn do tá dược), rậm lông, rạn da, viêm nang lông, giảm sắc tố trên da (vết trắng da do co mạch), teo da và giãn mao mạch xuất huyết, trứng cá, viêm da tiếp xúc dị ứng (nhất là loại có chứa kháng sinh như noemycin), lâu lành vết thương da, làm tăng bệnh nhiễm trùng, nhiễm nấm, ký sinh trùng, virut…


Thuốc cần được dùng đúng bệnh. Đối với trường hợp bị loét da, hoặc da đang bị nhiễm khuẩn, nhiễm nấm, nhiễm ký sinh trùng, nhiễm virut mà mua các thuốc này bôi thì chỉ làm cho vết loét rộng ra, tình trạng nhiễm khuẩn, nhiễm nấm… nặng hơn. Hoặc những trường hợp mà đã bị dị ứng với thuốc này rồi không biết lại mua bôi vào thì tình trạng dị ứng sẽ rất nguy hiểm. Vì vậy, đối với các trường hợp trên bị chống chỉ định (không được dùng) các thuốc này.


Dùng thuốc chứa corticoid cần sự tư vấn chặt chẽ của bác sĩ chuyên khoa. Ảnh: TM


Dùng thuốc chứa corticoid cần sự tư vấn chặt chẽ của bác sĩ chuyên khoa. Ảnh: TM


Ngoài ra, nếu bôi trên diện rộng và không kiểm soát được thuốc sẽ hấp thu toàn thân gây ra những bất lợi như dùng thuốc đường uống. Các bất lợi này thường rất nặng nề như gây thiên đầu thống, đục thuỷ tinh thể, hội chứng cushing, loét dạ dày, ức chế trực dưới đồi tuyến yên - thượng thận… nhất là với trẻ em, đối tượng thường nhạy cảm hơn với thuốc, do đó càng phải tránh bôi dài ngày trên diện rộng.


Thuốc có độ chống viêm nặng nhẹ khác nhau mà chúng ta không tự nhận biết được. Nếu dùng sai bệnh hoặc không phù hợp với độ nặng, nhẹ của bệnh sẽ không hiệu quả và nguy cơ gặp tác dụng phụ của thuốc là rất lớn. Các tác dụng phụ này sẽ làm cho bệnh nặng hơn, gây khó khăn cho việc chẩn đoán và điều trị tiếp theo vì chúng gây biến đổi hình thái lâm sàng và khả năng đáp ứng với điều trị của bệnh… Hơn nữa, việc dùng thuốc còn phụ thuộc vào diễn biến của bệnh để thay đổi cách dùng thích hợp. Vì vậy, thuốc chỉ nên dùng khi có chỉ định và sự theo dõi chặt chẽ của bác sĩ.


Khi có chỉ định của bác sĩ, trước khi bôi, cần vệ sinh vùng da bị bệnh, đợi tổn thương khô hẳn rồi mới bôi thuốc. Đối với thuốc mỡ, bôi một lớp thuốc mỏng, rồi mát-xa nhẹ (hoặc xoa miết nhẹ) để thuốc ngấm vào da, không băng kín. Đối với những vùng da dày (bàn tay, bàn chân) hoặc những bệnh dày sừng (vẩy nến, eczema mạn tính…) có thể băng kín sau bôi thuốc để tăng hấp thu thuốc, tăng hiệu quả điều trị (thường băng kín vào ban đêm, lúc đi ngủ). Việc băng kín này cũng cần có sự chỉ định, hướng dẫn của bác sĩ, trong một khoảng thời gian nhất định. Nếu có bất thường người bệnh phải liên hệ ngay với bác sĩ điều trị biết để được ứng phó kịp thời.


DS. Nguyễn Thị An


Tag :

  • gplus
  • pinterest
Bình luận (0)
Đánh giá:

Thuốc bôi ngoài da chứa corticoid: Không thể dùng bừa

- Trên thị trường có rất nhiều thuốc bôi ngoài da có chứa thành phần là corticoid mà người sử dụng nhiều khi không để ý hoặc không biết. Đây là loại thuốc có tác dụng tốt với rất nhiều bệnh ngoài da, song không thể dùng bừa…


Thuoc boi ngoai da chua corticoid: Khong the dung bua


- Tren thi truong co rat nhieu thuoc boi ngoai da co chua thanh phan la corticoid ma nguoi su dung nhieu khi khong de y hoac khong biet. Day la loai thuoc co tac dung tot voi rat nhieu benh ngoai da, song khong the dung bua…


Cach nhan biet thuoc boi chua corticoid


Cac chat la corticoid co trong thanh phan thuoc boi ngoai da rat phong phu, thuong gap nhu: hydrocortisone, dexamethasone, betamethasone, fluocinolone, triamcinolone… Thuoc co the duoc san xuat duoi dang don thanh phan (mot hoat chat la corticoid) hoac ket hop voi cac thanh phan khac  nhu khang sinh, khang nam, acid salicylic… de tang hieu qua dieu tri cua thuoc. Do cac san pham nay co nhieu ten biet duoc khac nhau, vi vay khi mua thuoc can xem thanh phan cua thuoc va doc ky huong dan su dung hoac hoi duoc si, xem do co phai la corticoid hay khong.


Da mong va xuat hien mach mau ro duoi da do lam dung corticoid keo dai.


Da mong va xuat hien mach mau ro duoi da do lam dung corticoid keo dai.


Thuoc boi co corticoid duoc chi dinh dieu tri trong nhieu benh nhu benh da co viem (cham), roi loan tang sinh da (vay nen), roi loan xam nhiem da (sarcoidosis)... Su dap ung cua corticoid tuy theo benh va an toan neu su dung thuoc mot cach hop ly.


Cac loai kem, mo chua corticoid co do manh chong viem khac nhau, vi the viec thanh cong hay that bai trong dieu tri phu thuoc rat nhieu vao viec lua chon thuoc co do manh phu hop voi tinh chat benh ly (benh gi), vung da ton thuong (day hay mong), vi tri mac benh (mat, than, hay chi), lua tuoi (tre em, nguoi gia)… Vi du, benh vay nen the mang va eczema o ban tay (vung da day) can dung loai co tac dung chong viem manh, nhung viem da da dau hay viem da quanh mi mat (cho da mong, nep ke nach, ben) thi chi can dung loai co tac dung chong viem nhe.


Tai sao lai khong duoc tu y dung?

Mac du thuoc co tac dung chong viem tot, nhung lai la loai thuoc co nhieu tac dung phu nguy hiem, nhat la khi dung keo dai. Pho bien nhat la kich ung gay ngua rat, kho da (phan lon do ta duoc), ram long, ran da, viem nang long, giam sac to tren da (vet trang da do co mach), teo da va gian mao mach xuat huyet, trung ca, viem da tiep xuc di ung (nhat la loai co chua khang sinh nhu noemycin), lau lanh vet thuong da, lam tang benh nhiem trung, nhiem nam, ky sinh trung, virut…


Thuoc can duoc dung dung benh. Doi voi truong hop bi loet da, hoac da dang bi nhiem khuan, nhiem nam, nhiem ky sinh trung, nhiem virut ma mua cac thuoc nay boi thi chi lam cho vet loet rong ra, tinh trang nhiem khuan, nhiem nam… nang hon. Hoac nhung truong hop ma da bi di ung voi thuoc nay roi khong biet lai mua boi vao thi tinh trang di ung se rat nguy hiem. Vi vay, doi voi cac truong hop tren bi chong chi dinh (khong duoc dung) cac thuoc nay.


Dung thuoc chua corticoid can su tu van chat che cua bac si chuyen khoa. Anh: TM


Dung thuoc chua corticoid can su tu van chat che cua bac si chuyen khoa. Anh: TM


Ngoai ra, neu boi tren dien rong va khong kiem soat duoc thuoc se hap thu toan than gay ra nhung bat loi nhu dung thuoc duong uong. Cac bat loi nay thuong rat nang ne nhu gay thien dau thong, duc thuy tinh the, hoi chung cushing, loet da day, uc che truc duoi doi tuyen yen - thuong than… nhat la voi tre em, doi tuong thuong nhay cam hon voi thuoc, do do cang phai tranh boi dai ngay tren dien rong.


Thuoc co do chong viem nang nhe khac nhau ma chung ta khong tu nhan biet duoc. Neu dung sai benh hoac khong phu hop voi do nang, nhe cua benh se khong hieu qua va nguy co gap tac dung phu cua thuoc la rat lon. Cac tac dung phu nay se lam cho benh nang hon, gay kho khan cho viec chan doan va dieu tri tiep theo vi chung gay bien doi hinh thai lam sang va kha nang dap ung voi dieu tri cua benh… Hon nua, viec dung thuoc con phu thuoc vao dien bien cua benh de thay doi cach dung thich hop. Vi vay, thuoc chi nen dung khi co chi dinh va su theo doi chat che cua bac si.


Khi co chi dinh cua bac si, truoc khi boi, can ve sinh vung da bi benh, doi ton thuong kho han roi moi boi thuoc. Doi voi thuoc mo, boi mot lop thuoc mong, roi mat-xa nhe (hoac xoa miet nhe) de thuoc ngam vao da, khong bang kin. Doi voi nhung vung da day (ban tay, ban chan) hoac nhung benh day sung (vay nen, eczema man tinh…) co the bang kin sau boi thuoc de tang hap thu thuoc, tang hieu qua dieu tri (thuong bang kin vao ban dem, luc di ngu). Viec bang kin nay cung can co su chi dinh, huong dan cua bac si, trong mot khoang thoi gian nhat dinh. Neu co bat thuong nguoi benh phai lien he ngay voi bac si dieu tri biet de duoc ung pho kip thoi.


DS. Nguyen Thi An


RẤT NHIỀU SẢN PHẨM

DANH BẠ PHONG PHÚ

Đa dạng hàng trăm ngàn thuốc

CÁC THƯƠNG HIỆU NỔI TIẾNG

ĐỊA CHỈ NHÀ THUỐC

Chi tiết từng ngõ, phố, quận, huyện

TIN TỨC CẬP NHẬT

TIN SỨC KHỎE HỮU ÍCH

Các tin y tế cập nhật liên tục

HỖ TRỢ NHANH CHÓNG

HỖ TRỢ NHANH CHÓNG

Tư vẫn miễn phí, nhiệt tình

Giá Thuốc www.giathuoc.vn Hà Nội, Việt Nam 123 ABC VN-HN 10000 VN ‎0912121212